"అధికారం చేజారుతోందని తెలిసినప్పుడు, పాలకులు పరిపాలనను పక్కనబెట్టి, కృత్రిమ శత్రువులను సృష్టించి భయాందోళనలు రేకెత్తించడం మొదలుపెడతారు." — హన్నా అరెంట్, రాజకీయ సిద్ధాంతకర్త
ఈ లోతైన విశ్లేషణ రాజకీయ వ్యూహాల్లోని ఒక శాశ్వత సత్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది. పట్టు సడలుతోందని పాలకులకు అర్థమైనప్పుడు, వారు సుపరిపాలన అనే కష్టమైన పనిని వదిలేసి, 'భయం' అనే నాటకాన్ని తెరపైకి తెస్తారు. నెరవేరని వాగ్దానాల నుండి ప్రజల దృష్టిని మరల్చడానికి ప్రైమ్-టైమ్ లో ప్రసారమయ్యే డ్రామాలాంటిదే ఈ వ్యూహం. తాము సమర్థులైన హీరోలమని నిరూపించుకోలేనప్పుడు, అవతలి పక్షాన్ని ఒక భయంకరమైన రాక్షసుడిగా చూపించడమే పాలకులకు మిగిలిన ఏకైక మార్గం.
"రామాయణం: రైజ్ ఆఫ్ ఎ లెజెండ్" సినిమా ప్రారంభ స్పందనలను గమనిస్తే, కథానాయకుడి కంటే విలనే ఎక్కువ మార్కులు కొట్టేసినట్లు కనిపిస్తోంది. సాధారణంగా పవర్‌ఫుల్ హీరో పాత్రలు చేసే ఆ కేజీఎఫ్ స్టార్, ఈ సినిమాలో పది తలల రావణాసురుడిగా నటిస్తూ, మెయిన్ హీరో కంటే ఎక్కువ పాపులారిటీ తెచ్చుకుంటున్నాడు. భారీ బడ్జెట్, విజువల్ ఎఫెక్ట్స్‌తో రాముడి పాత్రను బాక్సాఫీస్ అధిపతిగా నిలబెట్టాలని ప్లాన్ చేసిన నిర్మాణ సంస్థకు, ప్రేక్షకులు విలన్ వైపు నిలబడి ఈలలు వేయడం ఒక పెద్ద పబ్లిక్ రిలేషన్స్ (PR) సంక్షోభంగా మారింది. కథను మించి విలన్ పాత్ర స్క్రీన్ ప్రెజెన్స్ పెరిగినప్పుడు, అసలు హీరో తెరమరుగైపోతాడని ఈ సినిమా నిరూపిస్తోంది.
సినిమాలో జరిగిన ఈ ట్విస్ట్ ప్రస్తుత భారతీయ రాజకీయ రంగానికి సరిగ్గా అద్దం పడుతోంది. ఏళ్ల తరబడి, అధికార పార్టీకి చెందిన 'సర్వోన్నత నాయకుడు' తమకు ఎదురేలేదనే ధీమాతో, ప్రతిపక్షాలు అసలు లెక్కలోనే లేవనే భ్రమలో బతికారు. కానీ సినిమా తరహాలోనే, ఇప్పుడు ప్రతిపక్ష నాయకుడు ప్రైమ్-టైమ్ కెమెరాలను తనవైపు తిప్పుకుంటూ, పాలకులు రాసుకున్న స్క్రిప్ట్‌ను తలకిందులు చేస్తూ, 'పర్సెప్షన్ బ్యాటిల్' (ప్రజల్లో ఉన్న అంచనా) లో గెలుస్తున్నారు. పర్‌ఫెక్ట్ హీరోను చూపించాలనే తాపత్రయంలో, విలన్‌కే బెస్ట్ డైలాగులు రాసిచ్చినట్లుంది అధికార పార్టీ పరిస్థితి.
ప్రతిపక్షాల "ఓట్ల దొంగతనం" ప్రచారానికి సర్వోన్నత నాయకుడు స్పందించిన తీరు చూస్తే, ప్రభుత్వ ప్రచార యంత్రాంగం పూర్తిగా చేతులెత్తేసిందని స్పష్టమవుతోంది. ఎప్పటిలాగా ఘన విజయం సాధించామని చెప్పుకునే వీలులేక, డిఫెన్స్‌లో పడిపోయి, ప్రతిప్రచారం కోసం దిక్కులు చూస్తున్నారు.
మరోవైపు, అమెరికా మిడ్‌టర్మ్ ఎన్నికల్లో ట్రంప్‌కు గట్టి ఎదురుదెబ్బ తగలడంతో, బిజెపి వాట్సాప్ యూనివర్సిటీ యోధులు వెంటనే రూట్ మార్చారు. "మోదీ ఎక్కడికీ వెళ్లడు" అనే పాత అభద్రతా నినాదానికి కొత్త రంగు పూస్తూ... “పోటస్ (అమెరికా అధ్యక్షుడు) తాత్కాలికం కావచ్చు, కానీ లోటస్ (కమలం) శాశ్వతం” అంటూ ఒక మీమ్ షేర్ చేశారు.
గతంలో వచ్చిన అనేక నాటకీయ ప్రకటనల తరహాలోనే ఇది కూడా వినడానికి మంచి పొలిటికల్ స్లోగన్‌లా ఉంది. కానీ, ఆ కమలం ఇప్పటికే వాడిపోవడం మొదలైందనే నిజాన్ని ఈ సోషల్ మీడియా యోధులు గమనించలేకపోయారు. ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సవరణ (SIR) పై మొదలైన అసంతృప్తి, కేవలం నగరాల్లోని మేధావుల చర్చలకే పరిమితం కాకుండా, ఇప్పుడు పల్లెల్లో సైతం ఒక పెద్ద తిరుగుబాటుగా మారింది.
అధికార పక్షంలో కనిపిస్తున్న ఈ అసహనం, కేంద్ర హోం మంత్రి వైఖరిలో స్పష్టంగా ఉట్టిపడుతోంది. గతంలో పార్లమెంట్‌లో ఈ SIR రగడను కేవలం 'అనవసరపు గోల' అని కొట్టిపారేసిన ఆయనే, ఇప్పుడు అకస్మాత్తుగా ప్లేట్ మార్చి, పార్లమెంట్‌ ప్రత్యేక సమావేశంలో దీనిపై చర్చకు రావాలంటూ ప్రతిపక్షాలకు సవాల్ విసురుతున్నారు. ఇదొక విచిత్రమైన రాజకీయ నాటకం; నిన్నటివరకు ఆ శబ్దాలను పట్టించుకోని అధికార పార్టీ, ఈరోజు ఆ చర్చ కోసం బతిమాలుకుంటోంది. కమలానికి పూర్వ వైభవం రావాలంటే పార్లమెంట్‌లో చర్చలనే వాన చినుకులు అవసరమని వారు గ్రహించినట్లున్నారు.
మరోవైపు, ప్రజాస్వామ్య ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా ఒక ఎన్నికైన ప్రభుత్వం స్వయంగా రోడ్లపైకి వచ్చి "ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడండి", "అరాచకాన్ని అంతం చేయండి" అంటూ తన సొంత ప్రజలనే కోరడం ఎప్పుడైనా చూశామా? అధికారంలో ఉండి ఆ పనులు చేయాల్సిన ప్రభుత్వమే, ఇలా రోడ్లపైకి వచ్చి నినాదాలు చేయడం విడ్డూరం.
పోయిన ఇమేజ్‌ని ఎలాగైనా వెనక్కి తెచ్చుకోవడానికి, తమ కోర్ ఓటర్లను కాపాడుకోవడానికి, ఆ పార్టీ తన పాత భావజాల ప్రచారాన్ని పీక్స్‌కి తీసుకెళ్లింది. ప్రతిపక్షాలను "దేశద్రోహులు", "హిందూ వ్యతిరేకులు" అని ముద్ర వేస్తోంది. దేశాన్ని అస్థిరపరచడానికి విదేశీ శక్తుల అండతో ప్రతిపక్షాలు "ప్రభుత్వ మార్పు"కు కుట్ర పన్నుతున్నాయని కథలు అల్లుతోంది.
అయితే, ఇంత పెద్ద ఆరోపణలు చేస్తున్నా, వాటికి ఎలాంటి ఆధారాలు చూపించకుండా కేవలం మాటలకే పరిమితమయ్యారు. ఒకవేళ ఇంటెలిజెన్స్, దర్యాప్తు సంస్థలన్నీ తమ చేతుల్లోనే ఉన్నప్పుడు, హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఈ దేశద్రోహ శక్తులపై గట్టి ఆధారాలు సేకరించి చట్టపరమైన చర్యలు ఎందుకు తీసుకోలేకపోతోందో అర్థం కావడం లేదు. ఒకవేళ నిజంగానే ఆధారాలు ఉంటే, ప్రెస్ మీట్లతో సరిపెట్టకుండా దేశద్రోహం చట్టాల కింద కేసులు ఎందుకు పెట్టడం లేదు? కానీ, ప్రైమ్-టైమ్ నాటకాల్లో లీగల్ లాజిక్‌లు వెతకడం అనవసరం కదా!
ముగింపుగా చెప్పాలంటే, అధికార పార్టీ చేస్తున్న ఈ హడావిడి, స్క్రిప్ట్ మార్పులు, మైకుల హోరు... అంతా వారిలోని అభద్రతా భావాన్ని మాత్రమే చూపిస్తున్నాయి. కథను తామే కంట్రోల్ చేయాలనుకునే ఆరాటంలో, ప్రేక్షకులు ఎటు చూస్తున్నారనే విషయాన్ని వారు మర్చిపోయారు. ఒక సీరియస్ పరిపాలనా పరమైన చర్చను ప్రైమ్-టైమ్ సోప్ ఒపెరాగా మార్చడం ద్వారా, ఈ కూటమి తమ చేతులారా మైలేజీని ప్రతిపక్ష నాయకుడికి (తమరు ప్రేమగా పిలుచుకునే "పప్పు"కి) అప్పగించింది.
సినిమా రంగానికైనా, రాజకీయ రంగానికైనా వర్తించే ఒకే ఒక గోల్డెన్ రూల్‌ను వారు ఇప్పుడు ఆలస్యంగా తెలుసుకుంటున్నారు: "మా సినిమాలో హీరో నువ్వైతే కావచ్చు, కానీ విలన్‌ని ఎంచుకునేది మాత్రం మేమే" (Hamari film ke hero aap hain, toh villain bhi hum hi chunenge). కానీ దురదృష్టవశాత్తు, ప్రేక్షకులు అప్పటికే విలన్ వైపు మొగ్గు చూపారు. స్క్రిప్ట్ పూర్తిగా పక్కదారి పట్టిన థియేటర్లో, సర్వోన్నత నాయకుడు చేతిలో వాడిపోయిన కమలంతో ఒంటరిగా మిగిలిపోయారు.
